Stop met stemwijzers en debatten, gebruik BSR!

Leefstijlen en politieke voorkeur – de kracht van het BSR-model

Welke waarden zijn belangrijk voor PVV-stemmers en verschillen deze waarden sterk van de waarden van bijvoorbeeld de GroenLinks/PvdA-stemmer? Het BSR-leefstijlmodel van MarketResponse is een model dat de waarden, drijfveren en motieven van groepen mensen in beeld brengt. Hierbij onderscheidt het model vier leefstijlen: Rood (Vrijheid), Geel (Harmonie), Blauw (Controle) en Groen (Veiligheid).

Speciaal voor de aankomende verkiezingen hebben we in kaart gebracht welke leefstijlen en achterliggende waarden belangrijk zijn voor iemands politieke voorkeur.

Allereerst zien we duidelijke verschillen als we vragen welke partijen men overweegt. De rode leefstijl overweegt vaker om GroenLinks/PvdA, Partij voor de Dieren, DENK of Volt te stemmen. De blauwe leefstijl overweegt vaker PVV, VVD en D66. En de groene leefstijl denkt vaker aan CDA. De gele leefstijl is minder uitgesproken richting een specifieke partij. Als we kijken naar welke waarden daarachter liggen zien we pas echt hoe divers, en soms onverwacht, deze waarden verdeeld zijn.

Neem bijvoorbeeld de VVD. Een partij voor mensen die zichzelf vaak omschrijven als doelgericht, zelfverzekerd en zakelijk. Hier wordt gekeken naar daadkracht en een intelligente aanpak. Iets waar deze kiezers zich sterk mee identificeren. Mensen die overwegen op de PVV te stemmen richten zich eerder op eigenwijsheid, anonimiteit en een sterk karakter. Toch delen beide partijen ook bepaalde waarden, zoals leidinggevend en daadkrachtig.

En juist die kruisverbanden maken politieke voorkeur zo intrigerend. Zo wordt sociale verbondenheid bijvoorbeeld gezien als een sleutelwaarde onder mensen die D66, CDA of de GroenLinks/PvdA overwegen. De mensen die deze partijen overwegen zoeken naar harmonie en gemeenschapszin in een samenleving, zij het soms met verschillende politieke oplossingen. Daarom zien we naast deze overeenkomst ook duidelijke verschillen in waarden tussen deze partijen. Waar CDA-stemmers ‘doe maar gewoon’ hoog in het vaandel hebben staan, is een ondernemende geest bij D66-stemmers erg belangrijk en noemen GroenLinks/PvdA-stemmers vaak flexibiliteit als belangrijke kernwaarde.

Bij kleinere partijen is de relatie tussen bepaalde waarden en het overwegen van een partij lastiger aan te tonen, maar ook hier zien we soms interessante combinaties. SP-kiezers zoeken een plek waar hun impulsieve karakter en interesse in anderen passen, terwijl mensen die BBB overwegen gastvrijheid belangrijk vinden. DENK-stemmers noemen vaak ambitie als belangrijke waarde en mensen die BIJ1 overwegen vinden uitdaging belangrijk.

Opvallend is ook dat partijen met tegenstrijdige visies soms wel dezelfde kernwaarden delen: mensen die de PVV of de Partij voor de Dieren overwegen geven allebei opvallend vaak aan eigenwijs en anonimiteit als belangrijke waarden te zien.

Het fascinerende aan een leefstijlmodel zoals BSR is dat het tastbare inzichten biedt over waarom bepaalde politieke voorkeuren ontstaan. Dit onderzoek laat zien dat hoe je in het leven staat weldegelijk een samenhang heeft met je stemgedrag. Nuttig als je bepaalde leefstijlen meer of beter wilt aanspreken. Ook voor stemmers kan het helpen: die kunnen in het vervolg alle partijprogramma’s, debatten en stemwijzers links laten liggen en de BSR-leefstijlen laten bepalen op welke partij ze stemmen!